Mikil hækkun launavísitölu í september
![Viðhald íbúðahúsnæðis](https://images.prismic.io/landsbankinn/95e92b9c-83c7-4744-89b8-34ae623487be_Ibudahusnaedi-mala.jpg?fit=max&w=3840&rect=229,79,1182,665&q=50)
Launavísitalan hækkaði um 0,7% milli ágúst og september samkvæmt tölum Hagstofu Íslands. Síðustu 12 mánuði hefur launavísitalan hækkað um 7,7%, sem er svipaður árstaktur og verið hefur síðustu mánuði. Hækkun launavísitölunnar í september var óvenju mikil miðað við síðustu mánuði og að lítið ætti að vera að gerast í þessum efnum. Vísitalan hækkar hins vegar jafnan meira í september en mánuðina á undan og eftir. Launavísitalan hefur nú hækkað um samtals 6,4% á fyrstu átta mánuðum ársins.
Í nýrri þjóðhagsspá Hagfræðideildar Landsbankans er spáð það miklum hagvexti í ár að ákvæði lífskjarasamningsins um hagvaxtarauka koma mjög líklega til framkvæmda í maímánuðum, bæði 2022 og 2023, gangi spáin eftir. Samkvæmt gildandi kjarasamningum munu laun hækka þann 1. janúar 2022 og svo líklega aftur þann 1. maí. Kjarasamningar renna almennt út í lok október 2022, en engu að síður verður líklega ein launahækkun eftir á árinu 2023 sem byggir á þeim.
Vísitala neysluverðs hækkaði um 4,4% milli septembermánaða 2020 og 2021. Launavísitalan hækkaði um 7,7% á sama tímabili þannig að kaupmáttaraukningin á milli ára var 3,2%. Kaupmáttur launa er því áfram nokkuð stöðugur og mikill í sögulegu samhengi þrátt fyrir töluverða verðbólgu á síðustu mánuðum. Kaupmáttarvísitalan hefur lækkað eilítið frá því í janúar og var kaupmáttur launa í júlí 1% lægri en í janúar, en þá var kaupmáttur í sögulegu hámarki.
Sé litið á launabreytingar hjá stóru hópunum á vinnumarkaðnum milli júlímánaða 2020 og 2021 sést að launin á almenna markaðnum hækkuðu um 6,2% á þessum tíma og um 11,8% á þeim opinbera, 9,9% hjá ríkinu og 14,2% hjá sveitarfélögunum.
Opinberi markaðurinn hefur þannig verið leiðandi í launabreytingum á tímabilinu, þrátt fyrir að staða kjarasamningagerðar hafi jafnast. Laun eru almennt lægri á opinbera markaðnum en á þeim almenna og því eðlilegt að laun þar hækki hlutfallslega meira. Á þessu ári hefur hluti hækkunarinnar á opinbera markaðnum komið til vegna vinnutímastyttingar líkt og gerðist á almenna markaðnum í fyrra. Áhrif styttingar vinnutíma eru hins vegar ekki metin inn í launavísitölu nema þau séu talin ígildi launahækkana.
Frá nóvember 2019 til júní 2021 voru áhrif styttingar vinnuviku talin vera um 0,9 prósentustig á almennum vinnumarkaði, 2,7 prósentustig hjá ríkisstarfsmönnum og 3,0 prósentustig hjá starfsfólki sveitarfélaga.
Lesa Hagsjána í heild:
![Paprika](https://images.prismic.io/landsbankinn/a06f0e51-f8d7-4614-95bf-d3f9a1b06eba_Paprika-iStock-518590344-2020.jpg?fit=max&w=3840&&q=50)
![Flutningaskip](https://images.prismic.io/landsbankinn/0726d233-96f0-40e5-b26c-7c51ce7e3b01_Loftmynd-flutningaskip.jpg?fit=max&w=3840&rect=290,0,1731,1298&q=50)
![Hús í Reykjavík](https://images.prismic.io/landsbankinn/87ed3177-9369-4059-a8fe-03efa50f12a3_reykjavik-backyard-traditional-houses-iStock-1247730448-1920.jpg?fit=max&w=3840&&q=50)
![Rafbíll í hleðslu](https://images.prismic.io/landsbankinn/71496b34-4d94-4f7a-8c8a-343024257f9f_Rafbilagrein-juni-2021-iStock-1083483102.jpg?fit=max&w=3840&rect=292,0,4667,3500&q=50)
![](https://images.prismic.io/landsbankinn/f914dab3-8c34-11e9-9109-005056be2922.jpg?fit=max&w=3840&rect=83,0,1335,1001&q=50)
![](https://images.prismic.io/landsbankinn/35de1bcf-c5e3-4cd3-ae60-cf32894ad792_LB_Office_11200+1920px.jpg?fit=max&w=3840&rect=107,0,1707,1280&q=50)
![Kortagreiðsla](https://images.prismic.io/landsbankinn/11f68368-58d0-438c-9585-b359c113b41c_Posi-erl-greidslukort.jpg?fit=max&w=3840&rect=233,0,3733,2800&q=50)
![Bananar í verslun](https://images.prismic.io/landsbankinn/a3185233-5404-4693-a202-1dc4493032fc_Bananar-1920x1280.jpg?fit=max&w=3840&rect=107,0,1707,1280&q=50)
![](https://images.prismic.io/landsbankinn/812d39a3-e4a4-48e8-b293-01f5b47b9606_Landsbankinn_Irma_Abstrakt_017.jpg?fit=max&w=3840&rect=331,330,881,661&q=50)
![Orlofshús á Íslandi](https://images.prismic.io/landsbankinn/301a973e-b310-481c-924d-f0e655aa7201_Orlofshus-iStock-452517555.jpg?fit=max&w=3840&rect=278,0,4444,3333&q=50)